Nalatenschap & erven

Alles over schenkingen

Schenkbelasting verrekenen met erfbelasting bij overlijden schenker binnen 180 dagen

Wanneer er tussen de datum van ontvangst van een schenking en het overlijden van de schenker minder dan 180 dagen zit, is er volgens de wet sprake van een zogenaamde fictief erfrechtelijke verkrijging. Dat betekent dat bij de fiscale afwikkeling de schenking als (deel van de ) erfenis wordt behandeld. Er is dan over de schenking geen schenk- maar erfbelasting verschuldigd.

De schenkbelasting die over de schenking is betaald, wordt vervolgens in mindering gebracht op de erfbelasting. Echter, de 180-dagenregeling geldt niet voor alle schenkingen. Een van de uitzondering is de schenking voor de eigen woning (in 2018 maximaal € 100.800 belastingvrij). Over deze schenking hoeft ook in het geval van overlijden van de schenker binnen 180 na de schenking geen erfbelasting te worden betaald.
 
Wilt u meer weten over schenk- en erfbelasting? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-07-16
Voor- en nadelen van een renteclausule in uw testament

In veel testamenten staat een regeling ten behoeve van de langstlevende partner. Vaak is het dan zo beschreven, dat de langstlevende de hele nalatenschap in eigendom krijgt en aan de kinderen hun erfdeel schuldig blijft. De kinderen hebben dus een vordering op de langstlevende. Meestal is dan ook een bepaling in het testament opgenomen over rente.

Er zijn verschillende mogelijkheden. De langstlevende kan de bedragen aan de kinderen renteloos schuldig blijven, de erfgenamen kunnen samen een rentepercentage afspreken, of er staat in het testament dat er jaarlijks een bepaald percentage aan rente wordt bijgeschreven bij de vordering.
Een renteclausule is belangrijk, want deze heeft invloed op de heffing van erfbelasting. Er kan een fiscaal voordeel mee worden behaald, maar er kunnen ook nadelige effecten zijn.
Wat zijn de voor- en nadelen van een renteclausule?
Renteloos

Als de langstlevende de bedragen aan de kinderen renteloos schuldig blijft, is er bij het eerste overlijden minder erfbelasting verschuldigd dan wanneer de erfdelen van de kinderen rentedragend zijn. Dat is voordelig voor de langstlevende, want die moet de erfbelasting, die geheven wordt over de vorderingen van kinderen, voorschieten. De vorderingen van de kinderen blijven in deze situatie hetzelfde bedrag dat is vastgesteld op basis van het vermogen op de overlijdensdatum. Dus ongeacht hoeveel jaren er verstrijken vanaf de sterfdatum van de eerstoverleden ouder tot het overlijden van de langstlevende ouder.

Jaarlijks rentepercentage bijschrijven
Als in het testament is bepaald dat er een bepaald rentepercentage jaarlijks wordt bijgeschreven bij de vorderingen van de kinderen, heeft dat in de eerste plaats invloed op de erfbelasting die de langstlevende moet betalen over de vorderingen van de kinderen. Een rentedragende vordering wordt namelijk hoger gewaardeerd dan een renteloze vordering.
Voor de langstlevende is het bijschrijven dus minder voordelig. Voor de kinderen kan rentebijschrijving voordelig zijn. Immers, het bedrag van hun vordering wordt ieder jaar groter. Onder andere als de langstlevende komt te overlijden wordt de vordering inclusief de bijgeschreven rente opeisbaar. Dat totaalbedrag kunnen de kinderen in mindering brengen op de nalatenschap van de langstlevende ouder. Daardoor wordt het saldo van de nalatenschap lager en is er minder erfbelasting verschuldigd. Over het bedrag van de bijgeschreven rente wordt dus geen erfbelasting geheven. Het voordeel wordt groter naar mate meer jaren zijn verstreken tussen het eerste en laatste overlijden. Als de ouders binnen korte tijd na elkaar komen te overlijden, is de rentebijschrijving zeer waarschijnlijk juist niet voordelig geweest.
 
Behalve dat de langstlevende meer erfbelasting over de erfdelen van de kinderen moet betalen, kan er nog een nadeel ontstaan als de vorderingen rentedragend zijn gemaakt in het testament. Stel dat de eerstoverleden ouder jong overlijdt en de langstlevende vele jaren later komt te overlijden en inmiddels een nieuwe partner had, kan het zijn dat de vorderingen van de kinderen zodanig in omvang zijn gegroeid dat er niets meer van de nalatenschap van de langstlevende resteert voor de nieuwe partner. Een renteclausule kan in de weg staan aan de wens van de langstlevende om een eventuele nieuwe partner in financieel opzicht verzorgd achter te laten.
Flexibele renteclausule
Het is ook mogelijk om een flexibele renteclausule op te nemen. Bijvoorbeeld dat de vorderingen van de kinderen renteloos zijn, tenzij de erfgenamen anders overeenkomen. Een renteafspraak moet dan meestal binnen acht maanden na het overlijden worden gemaakt, in verband met het indienen van de aangifte erfbelasting. Zo kan er bij het eerste overlijden worden gekeken wat op dat moment, gezien de samenstelling van de nalatenschap, gunstig is en hoeft die keuze nog niet te worden gemaakt bij het maken van het testament.
 
Overigens, als er in een testament niets over rente wordt bepaald (en de wettelijke verdeling van toepassing is), dan geldt dat er alleen rente wordt bijgeschreven indien en voor zover de wettelijke rente (voor niet-handelstransacties) hoger is dan 6%. De wettelijke rente bedraagt momenteel 2%.
 
Wij adviseren u graag over het opnemen of wijzigen van een renteclausule in uw testament. Wilt u meer weten? Neemt u dan contact met ons op.
2018-06-11
Erfbelasting verminderen via schenkingen op papier

Iedereen wil zo min mogelijk belasting betalen. Daar komt bij dat de erfbelasting tot de minst populaire belastingen hoort die in Nederland worden geheven. Een gunstige methode om erfbelasting te verminderen, is de schenking op papier. Hou je je aan de spelregels, dan hoeven de kinderen over het op papier geschonken bedrag later geen erfbelasting te betalen. Op deze manier kan men minimaal tien procent belasting besparen. Dit kan oplopen tot veertien procent bij schenking door ooms en tantes aan neven en nichten.

Wat zijn dan de spelregels waar je je aan moet houden? Allereerst moet een schenking op papier bij de notaris worden vastgelegd, met als hoofddoel dat (meestal) de ouders aan (doorgaans) hun kind in dat betreffende kalenderjaar een geldbedrag schenken. In die akte wordt ook gemeld dat de kinderen het weer (terug)lenen aan hun ouders. Vervolgens moeten de ouders een rente van zes procent betalen aan hun kinderen over dat (terug)geleende bedrag.

Bij dat laatste gaat het nogal eens zoals het niet zou moeten. Jaarlijks moet precies uitgerekend worden hoeveel rente er betaald moet worden. Wie niet betaalt of jaarlijks het rentebedrag een beetje gokt, komt zichzelf tegen, of beter gezegd: de begunstigde is het haasje.

In die gevallen negeert te Belastingdienst alle papieren schenkingen, wat weer tot gevolg heeft dat de begunstigde erfbelasting moet betalen over het volledige schenking van alle schenkingen. Ook als er een gedeelte van de rente is betaald, is de fiscus onverbiddelijk. Een juridisch procedure hiertegen voeren heeft geen zin meer, want de fiscus heeft bij de rechter in een dergelijke zaak al gelijk gekregen.Doet u schenkingen op papier, betaal dan jaarlijks het correcte bedrag aan rente aan de begunstigde. Wilt u meer weten over schenken op papier? Bel ons voor het maken van een afspraak.

Een schenking op papier wordt bij de notaris vastgelegd, met als hoofddoel dat (meestal) de ouders aan (doorgaans) hun kind in dat betreffende kalenderjaar een geldbedrag schenken. In die akte wordt ook gemeld dat de kinderen het weer (terug)lenen aan hun ouders. Vervolgens moeten de ouders een rente van zes procent betalen aan hun kinderen over dat (terug)geleende bedrag.

Bij dat laatste gaat het nogal eens zoals het niet zou moeten. Jaarlijks moet precies uitgerekend worden hoeveel rente er betaald moet worden. Wie niet betaalt of jaarlijks het rentebedrag een beetje gokt, komt zichzelf tegen, of beter gezegd: de begunstigde is het haasje.
In die gevallen negeert te Belastingdienst alle papieren schenkingen, wat weer tot gevolg heeft dat de begunstigde erfbelasting moet betalen over het volledige schenking van alle schenkingen. Ook als is er een deel van de rente betaalt, de fiscus is dan onverbiddelijk. Een juridisch procedure hiertegen voeren heeft geen zin meer, want de fiscus heeft bij de rechter in een dergelijke zaak al gelijk gekregen.

Doet u schenkingen op papier, betaal dan jaarlijks het correcte bedrag aan rente aan de begunstigde. Wilt u meer weten over schenken op papier? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-05-28
Erfenis naar kleinkinderen in plaats van naar kinderen

In testamenten wordt steeds vaker vastgelegd dat de nalatenschap van ouders niet alleen naar hun kinderen gaat, maar ook naar hun kleinkinderen. Menig ouder zal er geen problemen mee hebben dat zijn of haar erfdeel helemaal of deels naar de eigen kinderen gaat. Kinderloze kinderen van de erflater zullen dit niet altijd op een positieve manier ervaren, omdat hun erfdeel wordt verminderd met het bedrag naar hun neefjes en/of nichtjes gaat.

De wettelijke regeling is dat een erfenis aan de langstlevende partner toekomt en de kinderen een vordering op de langstlevende ouder krijgen. In de praktijk zien notarissen dat veel grootouders hun kleinkinderen een geldlegaat toekennen. Dat is een in het testament vermeld bedrag en kan de te betalen erfbelasting verminderen. Die vermindering wordt veroorzaakt doordat zowel kinderen als kleinkinderen een vrijstelling van € 20.731 (2018) per persoon hebben.
 
Wie ervoor kiest om kleinkinderen een legaat toe te kennen en verder niks regelt, kiest er als gevolg daarvan ook voor dat alle kinderen een even groot deel van hun erfenis daarvoor inleveren. Dat komt soms bij kinderen als onrechtvaardig over, zij moeten dan immers meebetalen aan de legaten voor alle kinderen, ook die van broers en zussen. Ons advies is dan om de legaten aan kleinkinderen expliciet per gezin vast te leggen in het testament. Zo komen de legaten aan de kleinkinderen alleen voor rekening van het erfdeel van hun ouder, en blijft de omvang van de erfdelen van de overige kinderen van de erflater ongemoeid.
 
Wilt u meer weten over het verminderen van erfbelasting door ook uw kleinkinderen te betrekken in uw nalatenschap? Bel ons vor het maken van een afspraak.
2018-04-30
Veilig ouder worden heeft alles te maken met geld en zeggenschap

De afgelopen jaren is het financieel misbruiken van ouderen regelmatig in het nieuws geweest. Reden voor het notariaat om campagne te voeren om ouderen te beschermen tegen dergelijk misbruik. In die campagne staat de vraag centraal aan wie u als oudere het vertrouwen wilt geven. Dat gaat onder meer over het uitvoeren van uw wil en het behartigen van uw belangen als u dat zelf niet meer kunt, om welke reden dan ook.

Wat er moet gebeuren na overlijden, is meestal wel geregeld in een testament. De wensen die u daarin vastlegt, moeten door de nabestaanden worden gerespecteerd en uitgevoerd. Als u echter bij leven onverhoopt niet meer in staat bent om zelfstandig uw wil te bepalen of te uiten, dan heeft u de mogelijkheid om iemand anders dat voor u te laten verzorgen. Iemand die uw volledige vertrouwen heeft. Zowel in het eerste geval als in het tweede geval is het raadzaam iemand een volmacht te geven om uw nalatenschap af te wikkelen dan wel uw zaken en belangen te behartigen.
 
Voor de nalatenschap regelt u een dergelijke volmacht in uw testament, bijvoorbeeld met de benoeming van een executeur. Voor het geval u bij leven wilsonbekwaam wordt, kunt u dat geregeld hebben in een algehele volmacht. Dat geeft echter minder mogelijkheden dan een levenstestament. Met een levenstestament kunt u de regie houden over wat er met u en uw bezit gebeurt. U kunt er concreet en specifieker dan in een algehele volmacht in vastleggen wat in welke situaties moet gebeuren. U kunt er ook iemand in benoemen die daarop moet gaan toezien of dat moet gaan regelen.
 
In een levenstestament kunt u praktische zaken regelen, van verzorging van een huisdier tot beheren van social media accounts. U kunt er ook belangrijke zaken in regelen over doorbehandelen ingeval van ernstige ziekte, of andere zware beslissingen.
Kortom, met een levenstestament en met een testament houdt u zelf de regie in handen. In het levenstestament over uw bezit en uw wil, in een testament over uw nalatenschap.
 
Wilt u meer weten over het vastleggen van uw wensen in een levenstestament of testament? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-04-23
Uitkering legaat is verantwoordelijkheid erfgenamen

Testamenten bevatten nogal eens legaten aan derden die ook nog eens vrij van rechten moeten worden gedaan. Dat betekent dat de erfbelasting over het bedrag of de waarde van het legaat door de erfgenamen moet worden betaald. Erfgenamen die de nalatenschap zuiver hebben aanvaard, kunnen daarmee voor onaangename verrassingen komen te staan.

Volgens de wet zijn erfgenamen met hun gehele vermogen aansprakelijk zijn om de schulden te voldoen. Zelfs de legitieme portie – het wettelijk erfdeel – is daarvoor niet veilig.
Wilt u dat risico niet lopen, dan moet u de nalatenschap verwerpen en daarbij verklaren dat u uw legitieme portie wel wilt ontvangen. Een andere mogelijkheid is het beneficiair – onder de voorwaarde dat er positief saldo overblijft na verrekening met schulden – aanvaarden van de nalatenschap.
 
Wilt u meer weten over de risico's van een nalatenschap met een legaat? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-04-09
Stichting oprichten bij testament eenvoudiger dan menigeen denkt

Iedereen die een testament mag maken, mag daarin ook een stichting oprichten die na overlijden actief wordt. Soms vinden mensen het lastig om dat te doen vanwege de wettelijke voorschriften voor oprichting. In de praktijk blijkt dat reuze mee te vallen.

Een dergelijk testament moet de oprichtingsakte van de betreffende stichting bevatten. Daarin moeten dan de naam en het doel van de stichting worden opgenomen, en de manier waarop bestuurders kunnen worden benoemd en ontslagen. Ook moet er in staan in welke plaats de stichting zetelt, en de bestemming van het overschot na vereffening van de stichting in geval van ontbinding. In plaats van dat laatste kan ook worden vermeld op welke manier de bestemming van het overschot na ontbinding zal worden vastgesteld.
 
Een stichting die bij testament wordt opgericht kan bijvoorbeeld tot doel hebben om het vermogen dat u nalaat op een bepaalde manier te besteden, bijvoorbeeld aan een door u vastgesteld doel. De mogelijkheid wordt echter ook gebruikt voor het benoemen van een stichting als executeur, als bewindvoerder, of als beheerder van het aandelenkapitaal in de hoedanigheid van een Stichting Administratiekantoor.
 
Soms wordt op deze manier ook een afwikkelingsstichting opgericht, bijvoorbeeld als u voorziet dat de afwikkeling van uw nalatenschap problemen zal opleveren. Dan wordt de stichting tot enig erfgenaam benoemd. Degene die u dan wilt laten delen in uw erfenis, benoemt u dan tot legataris of lastbevoordeelde. De afwikkelingsstichting is als erfgenaam aansprakelijk voor de betaling van de schulden van de nalatenschap.
 
Wilt u meer weten over het oprichten van een stichting in uw testament? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-04-03
Herroeping van schenking doet beroep op eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling herleven

Schenkingen worden wel eens herroepen. Veel schenkingen bevatten de clausule dat deze kan worden herroepen. Onlangs speelde de vraag wat er gebeurt als een met herroepingsclausule gedane eenmalig verhoogde schenking van honderdduizend euro ten behoeve van de woning van een kind wordt herroepen. Herleeft dan het beroep op de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling voor de eigen woning?

De vraag is vooral van fiscale aard. Het specialistenteam schenk- en erfbelasting van de Belastingdienst Eindhoven heeft zich hierover gebogen. De fiscus vergelijkt het belastingbedrag van de schenking – er is immers de eenmalig verhoogde schenkingsvrijstelling genoten – met de te betalen belasting als dat was berekend over het voordeel dat tijdens de bezitsperiode is genoten.
 
Een herroepen schenking betekent juridisch dat er geen schenking is geweest en ook geen vrijstelling is genoten. Dat betekent dat na herroeping de eenmalig verhoogde vrijstelling nog steeds kan worden gebruikt. De Belastingdienst eist wel een echte herroeping om constructies te voorkomen met als doel heffing van schenkbelasting te ontlopen of zo toch te profiteren van een (verhoogde) vrijstelling. Als sprake is van dat laatste, is dat een schijnhandeling.
 
Wilt u meer weten over herroeping van schenkingen in relatie tot de genoten vrijstelling? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-03-26
Afstand doen van een erfenis ten gunste van een ander

In de regel wordt een nalatenschap aanvaard. Maar soms bestaat de wens om, ondanks dat de nalatenschap een positief saldo heeft, toch afstand daarvan te doen (te verwerpen). De reden daarvan kan zijn dat men een ander familielid (meer) wil laten erven. Bijvoorbeeld een ouder die erfgenaam is van zijn ouder, maar die het geld niet nodig heeft en dit wil laten toekomen aan zijn kind(eren).

Het is mogelijk voor de erfgenaam/ouder om het erfdeel na ontvangst te schenken aan zijn of haar kinderen. Echter, dan moet die ouder erfbelasting betalen en de kinderen schenkbelasting. De omgang van de schenkbelasting hangt af van de vraag of een groot bedrag ineens wordt geschonken of in jaarlijkse termijnen). Het kan dan voordeliger zijn dat de ouder de nalatenschap verwerpt. Hij wordt dan geacht nooit erfgenaam te zijn geweest en zijn kinderen komen in zijn plaats als erfgenamen van hun grootouder (dit heet plaatsvervulling).
 
Dit heeft wel consequenties voor de heffing van de erfbelasting. In de Successiewet staat wat de gevolgen zijn van verwerping door een erfgenaam. Een erfgenaam kan verwerpen ten gunste van iemand anders, maar verwerping zal nooit tot gevolg kunnen hebben dat daardoor minder erfbelasting wordt geheven. Als iemand dus verwerpt en iemand anders daardoor erft en een hogere vrijstelling heeft of in een gunstigere tariefgroep valt, wordt geen erfbelasting bespaard, want de verschuldigde erfbelasting wordt dan berekend alsof er geen verwerping heeft plaatsgevonden.
Het omgekeerde is wel mogelijk! Als door verwerping meer erfbelasting geheven kan worden, dan is het hogere bedrag verschuldigd.
 
Kinderen en kleinkinderen hebben dezelfde vrijstelling, € 20.371 (2018), maar het tarief dat berekend wordt over hetgeen meer wordt geërfd dan de vrijstelling verschilt wel: over de eerste schijf (tot € 123.248) is een kind 10% erfbelasting verschuldigd en een kleinkind 18%.
 
Het is in het algemeen niet te zeggen wat de voordeligste oplossing is in dit soort situaties. Mocht u overwegen om ten gunste van uw kinderen een nalatenschap te verwerpen, laat u dan goed informeren over de fiscale gevolgen daarvan. En doe dat ook vroegtijdig, want als u de nalatenschap eenmaal aanvaard hebt, kunt u niet meer verwerpen.
 
Wilt u meer weten over de voor- en nadelen van verwerping van en erfenis in uw situatie? Bel ons voor het maken van een afspraak.
2018-03-19
Taak executeur zit er op na beneficiaire aanvaarding

In veel testamenten wordt de notaris benoemd als executeur. De laatste jaren heeft het benoemen van executeurs een vlucht genomen en worden ook familieleden of vrienden in het testament als executeur aangewezen. Treedt u op als executeur of bent u aangewezen als executeur, wees u dan bewust van de vele regels die voor uw werk gelden. Een daarvan is dat uw werkzaamheden als executeur op grond van de wet zijn beëindigd nadat een of meer erfgenamen de nalatenschap beneficiair hebben aanvaard.

Hoewel de hoofdregel dat de taak van de executeur er op zit zodra een erfgenaam de erfenis beneficiar aanvaardt, zijn daar ook weer uitzonderingen op. Dat gaat bijvoorbeeld op als blijkt dat er ruim voldoende bezittingen en geldmiddelen zijn om de opeisbare schulden en legaten te betalen. In dat geval moet de executeur een “ruimschoots toereikend verklaring” afleggen. Vervolgens moeten de erfgenamen worden ingelicht over de nieuwe situatie en waarom hij of zij zich moet terugtrekken.

Het is dan aan de erfgenamen of zij ook in verdere traject de executeur vragen om de werkzaamheden voort te zeten dan wel zelf of met iemand anders tot een afwikkeling te komen

Wilt u meer weten over de taken en bevoegdheden van de executeur? Bel ons voor het maken van een afspraak.

2018-02-19